Treftadaeth a Hanes: Darganfod Cymru Hynafol gydag Addysg Oedolion Cymru
3-Mai-2026

Mae Addysg Oedolion Cymru yn cynnig ystod eang o gyrsiau sy’n archwilio tapestri cyfoethog hanes, iaith a diwylliant Cymru drwy arweiniad arbenigol y tiwtor Dr. Ralph Haeussler. Mae’r cyrsiau hyn yn pontio’r bwlch rhwng yr hen fyd a hunaniaeth Gymreig fodern, gan ganolbwyntio ar archaeoleg, ieithyddiaeth a threftadaeth.
Mae Dr. Ralph Haeussler, a fu gynt yn Athro Cyswllt ym Mhrifysgol Llanbedr Pont Steffan, yn arbenigo mewn Hanes a Threftadaeth Hynafol gan gynnig cwricwlwm sydd wedi’i wreiddio’n ddwfn yn nhirwedd Cymru. Mae ei ddeunyddiau’n cysylltu cyd-destunau hanesyddol byd-eang fel yr Ymerodraeth Rufeinig a’r byd Celtaidd yn uniongyrchol gyda phensaernïaeth, economi a thraddodiadau Cymru.
Ar hyn o bryd mae’n addysgu’r cyrsiau ar-lein canlynol ar gyfer Addysg Oedolion Cymru:
Cyflwyniad i’r Lladin
Cwrs cyflwyniadol sy’n dysgu hanfodion yr iaith Ladin, geirfa allweddol, a hanfodion gramadeg Lladin. Mae Lladin yn bwysig ar gyfer deall ein treftadaeth Gymreig, ar gyfer darllen Arysgrifau Lladin o’r cyfnod Rhufeinig hyd at y cyfnod modern, ac ar gyfer yr amrywiol ffynonellau hynafol a chanoloesol yng Nghymru a ysgrifennwyd yn Lladin.
Lladin Canolradd
Yn seiliedig ar wybodaeth dda o ramadeg Lladin, mae’r cwrs hwn yn archwilio mwy o’r cystrawennau gramadegol uwch ond mae hefyd yn ymgysylltu ag amrywiaeth o destunau hynafol a chanoloesol i wella’ch gwybodaeth o Ladin.
Ogofâu i Deyrnasoedd: Cymru Cynhanes a Thu Hwnt
Gan ddechrau gyda chelf ogofâu Paleolithig a heliwr-gasglwr Mesolithig, byddwn yn canolbwyntio ar gymdeithasau cynyddol gymhleth yr Oes Neolithig a’r Oes Efydd, gyda’u pensaernïaeth goffaol, fel hengorau a thomennu claddu.
Bywyd yn y Byd Celtaidd
Bydd y cwrs yma yn archwilio ystod eang o ffynonellau archeolegol sy’n rhoi cipolwg ar ffyrdd o fyw poblogaethau Celtaidd eu hiaith o Gymru i Gâl a Panonia, gan archwilio, ymhlith eraill, eu hunaniaethau, eu cymdeithasau a’u ffyrdd o fyw, eu celf, eu crefftwaith, eu pensaernïaeth, yn ogystal â’u gwybodaeth dechnegol, mwyngloddio ac amaethyddol.
Mae cyrsiau Dr. Ralph Haeussler yn pwysleisio bod hanes yn weladwy o’n cwmpas. Drwy gymryd rhan, mae dysgwyr yn ennill:
Mewnwelediad Ieithyddol: Deall sut y dylanwadodd Lladin ar yr iaith Gymraeg fodern.
Cyd-destun Diwylliannol: Archwilio sut mae crefydd ac economi hynafol yn llywio traddodiadau Cymreig cyfredol.
Cysylltiadau Lleol: Mae deunyddiau cwrs wedi’u teilwra’n benodol i sôn am a defnyddio lleoliadau ledled Cymru.
Os ydych yn frwdfrydig dros hanes neu’n chwilfrydig am wreiddiau tirwedd Cymru, bydd cyrsiau ar-lein Dr Ralph Haeussler yn eich helpu i ddarganfod y cysylltiadau pendant rhwng gwareiddiadau hynafol a’n hunaniaeth fodern.
Angen unrhyw help?
Beth bynnag yw eich ymholiad - mawr neu fach - gallwn ni helpu
Fideo Cefnogi
Cymorth a Chefnogaeth