Trosolwg 

Cydweithiodd MAD Abertawe â Chlybiau Bechgyn a Merched Cymru i gyflwyno sesiwn “Pitsas a Gwleidyddiaeth” ar gyfer gofalwyr ifanc 18-25 oed, gan ddefnyddio pensetiau VR a ddarparwyd gan Addysg Oedolion Cymru, i’w hannog i archwilio gwleidyddiaeth, grym a phrofiadau bywyd mewn ffordd hygyrch ac addas i bobl ifanc. Nod y sesiwn oedd meithrin hyder, sgiliau digidol ac ymdeimlad o alluoged ymhlith pobl ifanc na chânt eu cynnwys yn aml mewn addysg wleidyddol draddodiadol ac addysg ffurfiol. 

Pam y grŵp hwn, pam y dull hwn? 

Mae gofalwyr ifanc yn wynebu rhwystrau sylweddol sy’n eu hatal rhag cyfranogi: rolau gofalu, incwm isel, pwysau amser, tarfu ar eu haddysg a phryderon ynghylch lleoliadau “ffurfiol”. Dywed llawer fod gwleidyddiaeth yn rhywbeth uchel-ael, dryslyd neu elyniaethus, ond mae’r penderfyniadau a wneir gan wleidyddion yn llunio’r gwasanaethau a’r cymorth y maent yn dibynnu arnynt. 

Diben y sesiwn oedd: 

• Creu cyfle i gymdeithas heb brofi pwysau gan alluogi gofalwyr i deimlo’u bod yn cael eu croesawu; 

• Defnyddio VR i sicrhau bod dysgu’n brofiad ymarferol a diddorol. 

• Amlygu cysylltiadau rhwng profiadau gofalu beunyddiol â phenderfyniadau gwleidyddol ehangach. 

Beth wnaethom ni 

Gan gydweithio â Chlybiau Bechgyn a Merched Cymru, Cymru, fe wnaeth MAD Abertawe wahodd grŵp bychan o ofalwyr ifanc 18-25 oed gyfranogi mewn noson “Pitsas a Gwleidyddiaeth” benodol mewn lleoliad profedig sy’n addas i bobl ifanc. 

Strwythur y sesiwn: 

• Bwyd a chroeso: Trefniadau cyrraedd anffurfiol yn cynnwys pitsas, cyfle i gynefino, cwrdd â staff a gwirio anghenion mynediad. 

• Gwneud gwleidyddiaeth yn rhywbeth perthnasol: Cyflwyniad byr a rhyngweithiol ynghylch sut caiff penderfyniadau eu gwneud ar y lefelau lleol a chenedlaethol, gan ddefnyddio anawsterau go iawn a fynegwyd gan ofalwyr (e.e. budd-daliadau, tai, seibiant, cymorth ag iechyd meddwl, cludiant). 

• Cyfle i brofi VR: Defnyddio pensetiau VR dan arweiniad, gan roi cyfle i bobl ifanc archwilio amgylcheddau trochol ac yna trafod sut brofiad a gawsant, beth wnaeth eu synnu, a sut y gellid defnyddio technoleg at ddibenion dysgu ac eiriolaeth. 

• Trafodaeth mewn grwpiau bychan: Fe wnaeth gweithwyr ieuenctid MAD Abertawe a Chlybiau Bechgyn a Merched Cymru hwyluso sgyrsiau a wnaeth gysylltu eu profiadau gofalu â gwleidyddiaeth: “Pwy sy’n gwneud penderfyniadau am y pethau sy’n bwysig i chi?”, “Beth fyddech chi’n ei newid?”, “Beth yn union fyddai Cymru sy’n ystyriol o ofalwyr?”. 

• Camau nesaf a llais: Daeth gweithgaredd y grŵp i ben drwy gasglu negeseuon allweddol y maent am i benderfynwyr eu clywed, a thrwy gyfeirio at gyfleoedd i gyfranogi mwy (fforymau ieuenctid, ymgynghoriadau, ymgyrchoedd, cynigion dysgu pellach). 

Canlyniadau cynnar 

Er mai un gweithgaredd un sesiwn oedd hwn, roedd arwyddion pendant o effaith: 

• Ymgysylltu: Cyfranogodd pobl ifanc a fyddai fel arfer yn osgoi “gweithdai” oherwydd cafodd y gweithgaredd ei gynnig fel sesiwn gymdeithasol yn seiliedig ar dechnoleg â bwyd yn hytrach na sesiwn mewn ystafell ddosbarth. 

• Cymhwysedd digidol: Nododd cyfranogwyr eu bod yn teimlo’n fwy parod i roi cynnig ar dechnolegau newydd ar ôl defnyddio VR mewn amgylchedd cefnogol, a cheir cysylltiad uniongyrchol rhwng hynny â nodau cynhwysiant digidol ehangach. 

• Dealltwriaeth a galluogedd: Fe wnaeth y cyfuniad o enghreifftiau gwleidyddol perthnasol a thrafodaeth fyfyriol helpu gofalwyr i gydnabod bod eu profiadau’n wleidyddol eu natur a bod eu lleisiau’n bwysig. 

• Perthnasoedd ac ymddiriedaeth: Fe wnaeth yr hwyluso ar y cyd gan Glybiau Bechgyn a Merched Cymru a MAD Abertawe gryfhau ymddiriedaeth â grŵp sy’n aml yn teimlo y cânt eu siomi gan wasanaethau, gan greu llwyfan ar gyfer cynigion dysgu a chyfranogiad yn y dyfodol. 

Camau nesaf a phartneriaethau sy’n dod i’r amlwg 

Gan adeiladu ar hyn, mae MAD Abertawe a Chlybiau Bechgyn a Merched Cymru yn bwriadu: 

• Ailadrodd a mireinio’r model “Pitsas a Gwleidyddiaeth” gyda gofalwyr ifanc ac oedolion ifanc eraill sydd ar y cyrion. 

• Integreiddio adborth mwy strwythuredig ac offerynnau gwerthuso llai ffurfiol i gofnodi newidiadau mewn hyder, gwybodaeth a bwriadau ynghylch cyfranogi. 

Mae MAD Abertawe hefyd yn ystyried partneriaeth bosibl â Heard Learning, sefydliad sy’n cynnig hyfforddiant sy’n ystyriol o drawma sy’n sicrhau bod pynciau megis trawma, ymlyniad a datblygiad yr ymennydd yn bynciau hygyrch ac yn ymarferol trwy gynnig sesiynau hyfforddiant byr ar-lein. Gallai cydweithio yn y dyfodol gyfuno profiadau VR trochol â dysgu sy’n ystyriol o drawma i ddyfnhau empathi a dirnadaeth ymhlith gofalwyr, teuluoedd a gweithwyr proffesiynol sy’n cynorthwyo pobl ifanc. 

Mae MAD Abertawe hefyd yn cydweithio ag Addysg Oedolion Cymru, fel rhan o’u cytundeb partneriaeth, i archwilio dulliau eraill o gyrchu fersiynau diweddaraf y pensetiau VR a meddalwedd ategol. Bydd hynny’n caniatáu i ddefnyddwyr fod yn ymwybodol o’r tueddiadau digidol diweddaraf ac ehangu eu gwybodaeth am y pwnc drwy brofi bydoedd rhithiol sy’n ategu cyfleoedd hyfforddiant a chyflogaeth.