Mae ‘Llais y Dysgwr’ a ‘Dilyniant’ yn bwysig i ni yma yn Addysg Oedolion Cymru. Wrth i ni agosáu at ddiwedd tymor yr haf, mae Cydlynydd Datblygu Cwricwlwm Abertawe, Sam, yn myfyrio ar ddwy astudiaeth achos blaenorol sydd wedi bod yn rhan o’r flwyddyn hon – un yn canolbwyntio ar gelf a’r llall ar les, ac yn sgwrsio gyda rhai o’r dysgwyr, i fyfyrio ar sut mae eu teithiau dysgu wedi datblygu.

Pwy sy’n cofio ein hastudiaeth achos ‘Dechrau Creadigol’ oedd yn edrych ar ein tiwtoriaid Celf a Chrefft newydd yn Abertawe, sef Emma a Lawrence?

Bydd Lawrence yn cwblhau addysgu ei drydydd cwrs ‘Dyfrlliw’ ar gyfer Addysg Oedolion Cymru yn Abertawe yn fuan.

Roedd ei gwrs cyntaf i ‘Ddechreuwyr’ mor boblogaidd fel na all y dysgwyr aros i ddechrau cwrs dilyniant gydag ef! Yr wythnos diwethaf cafodd y dysgwyr gyfle i arddangos eu gwaith yng Nghampws Llwyn y Bryn Coleg Gŵyr, yn adran Partneriaeth Dysgu Oedolion Abertawe (ALPS) o’r arddangosfa gelf!

Cafodd Sam gyfle i sgwrsio gyda rhai o’r dysgwyr am eu dilyniant a beth yw eu cynlluniau ar gyfer mis Medi.

Dywedodd y dysgwr Ruth, “Mae hwn wedi bod yn gyfle rhyfeddol i feithrin sgiliau nad oeddwn hyd yn oed yn gwybod eu bod gen i. Rwyf wedi mwynhau peintio erioed, ond dydw i erioed wedi teimlo’n ddigon hyderus i roi cynnig arni. Mae amynedd Lawrence yn aruthrol, ac mae ei anogaeth dawel wedi fy helpu i gymryd risgiau a rhoi cynnig ar dechnegau lluniadu a pheintio na fyddwn byth wedi gwybod amdanynt fel arall. Mae peintio yn brofiad mor werth chweil ac mae AOC wedi rhoi cyfle hynod o gynorthwyol i mi. Diolch i Sam hefyd am hwyluso’r cyfan, ac am ymateb mor gadarnhaol i frwdfrydedd y grŵp! Gwerthfawrogi’r hyn yn fawr.”

Dywedodd y dysgwr Teresa, “Mynychais fy nghwrs dyfrlliw cyntaf gyda Lawrence ym mis Ionawr eleni. Doeddwn i ddim wedi gwneud unrhyw luniadu na phaentio ers pan oeddwn yn fy arddegau, ac nid oeddwn yn meddwl bod gen i unrhyw dalent na sgìl. Byddwn yn edrych ar waith pobl eraill ac yn rhyfeddu. Fodd bynnag, o’r wers gyntaf un, fe wnaeth Lawrence feithrin hyder ynom ni i gyd. Byddai’n beirniadu ein gwaith, gan ddod o hyd i’r cadarnhaol ym mhob darn. Ar ôl ychydig o wersi, dechreuais gredu y gallwn beintio a dechreuais beintio yn rheolaidd gartref. Rwy’n cofio pan baentiais lun o draeth fy nghartref o boster oedd gen i am y tro cyntaf. Roeddwn i mor falch ohono nes i mi grio pan orffennais a’i fframio. Roeddwn hefyd yn ofnus i dynnu llun a pheidio â’i gael yn “iawn”. Yn ystod un sesiwn roedd yn rhaid i ni dynnu llun o’r traeth a’r tai yn Ninbych-y-pysgod. Rwy’n cofio meddwl ‘Aaaargh!’. Braw llwyr ar wynebau pawb! Gwnaethom lun sgribl i roi teimlad o’r lle cyn peintio. Rwy’n cofio cymryd anadl ddofn a mynd amdani. Nid oedd hyn ond oherwydd bod Lawrence wedi rhoi’r gred a’r hyder i ni y byddem yn gallu ei wneud. Ar ddiwedd y cwrs, gwnaethom i gyd ofyn am gwrs dilynol. Mae ein heriau wedi mynd yn fwyfwy cymhleth, ac rydym hyd yn oed wedi gwneud portreadau pensil a lluniau inc a golchiad. Fodd bynnag, ym mhob cam rydym wedi cael y gefnogaeth sy’n ein galluogi i roi cynnig arni. Yn ychwanegol, cymerais fy mhaent ar wyliau mordaith a phaentio mewn man cyhoeddus! Rhywbeth na fyddwn byth wedi’i wneud oni bai fy mod wedi mynychu’r cwrs cyntaf.  Edrychaf ymlaen nawr at gwrs arall y flwyddyn nesaf i ddatblygu fy ngallu artistig ymhellach fyth.”

Dywedodd y dysgwr Chen, “Diolch i chi am drefnu cwrs Dyfrlliw anhygoel arall. Rydym hanner ffordd i mewn i’r cwrs ac wedi cael llawer o adegau anhygoel o ddysgu a hwyl! Mae Lawrence yn athro gwych sy’n amyneddgar ac yn brofiadol iawn. Mae’n effeithlon ac yn gymwynasgar. Rwy’n ddiolchgar iawn fy mod wedi cwrdd gyda thîm mor wych, ac rwy’n falch iawn o’r cynnydd hyd yn hyn. Teimlaf fy mod wedi dysgu llawer gan Lawrence i beintio gwahanol themâu a thechnegau a chymysgedd o liwiau gwahanol yn ogystal. Gobeithiaf wneud mwy o gynnydd yn y dyfodol mewn Dyfrlliw ac efallai cyfryngau eraill fel acrylig, creonau, neu bensil (mae fy ngwybodaeth yn y gwahanol gyfryngau yn gyfyngedig). Diolch eto am wneud dysgu yn brofiad mor bleserus i mi.”

Y cwrs nesaf gwnaeth Sam ddal i fyny gydag oedd ‘Canfod Lles’ gyda’r tiwtor Frances Brett.

Mae Frances yn siarad am un dysgwr, Lisa:

Agwedd bwysig o ymgysylltiad Lisa gyda’r cwrs fu cyflwyno iddi’r cysyniad o “presgripsiynu cymdeithasol”. Roedd hyn yn rhywbeth roedd hi, i bob pwrpas, yn ei gynnig trwy ei busnes gofal ei hun, ond nid oedd yn ymwybodol o’r term hwn, na’r cyd-destun ehangach. Mae’r cwrs wedi ei chefnogi i wneud cais am grant ac wedi’i helpu i ystyried cyflogaeth i’w hun yn y dyfodol. Mae hefyd wedi ei galluogi i werthfawrogi’n wirioneddol yr hyn roedd eisoes yn ei wneud, yn ogystal â darparu sylfaen ymchwil i seilio ei hymarfer arni.

Dywedodd Lisa, “Rwyf wedi dysgu amrywiaeth o agweddau sy’n effeithio arnaf i ac eraill o ran lles – mae’n llawer mwy manwl nag  yr oeddwn yn meddwl. Mae gen i well dealltwriaeth o fy nherfynau fy hun, sut i geisio cymorth/dirprwyo, sut i osod terfynau; rwyf dal i ddychwelyd at y syniad fy mod i’n “ddigon da” fel rwyf. Roedd y sesiwn ar ddelio gyda gwrthdaro yn wirioneddol werthfawr ac yn uniongyrchol berthnasol yn fy ngweithle; mae gen i well dealltwriaeth o’r hyn mae heddwch yn ei olygu i mi a sut i gymryd cam yn ôl yn fy mywyd dyddiol, ac i wirio fy hun yn ystod y dydd.  Mae gen i nawr rhai offer a strategaethau a gwahanol ffyrdd o edrych ar bethau. Rwyf wedi fy ngrymuso.”

Bydd Lisa yn cychwyn y cwrs ‘Cyflwyniad i Gwnsela’ gydag AOC, ac mae ganddi ddiddordeb mewn mwy o ddarpariaeth ‘llesiant’ yn y dyfodol, yn enwedig cyfle i ddal fyny ym mis Medi.

Hoffem longyfarch ein holl ddysgwyr am y cynnydd clir maent wedi’i wneud yn eu hymdrechion creadigol ac academaidd ac edrychwn ymlaen at weld beth fyddant yn ei wneud nesaf!

Os hoffech dderbyn rhagor o wybodaeth am ein cyrsiau yn Abertawe, cysylltwch gyda Chydlynydd Datblygu Cwricwlwm Abertawe, sef Sam: samantha.al-khanchi@adultlearning.wales